KVS Preadviezen 2020: Mededingingsbeleid

Redactie door Marco Haan en Maarten Pieter Schinkel

preadviezen 2020 mededingingsbeleid

 

In toenemende mate zijn er wereldwijd zorgen over marktmacht van bedrijven. De KVS Preadviezen gaan daarom dit jaar over de economie die ten grondslag ligt aan het mededingingsbeleid. De preadviezen geven een agenda voor het mededingingsbeleid voor tenminste het komende decennium. Nederland blijkt in één generatie, sinds de invoering van de Mededingingswet in 1997, een inhaalslag gemaakt te hebben op het terrein van de mededingingseconomie: beleid en onderzoek lopen inmiddels internationaal mee voorop. Waar Nederland begin jaren ’90 van de vorige eeuw nog als een “Kartelparadijs” werd gekarakteriseerd, door Prof.dr. H.W de Jong, kan het zich ontwikkelen tot een ‘concurrentieparadijs’. De inleiders,  Marco Haan en Maarten Pieter Schinkel , stellen wel vast dat het voor beleidsmakers niet altijd mee valt om op weg daarheen koersvast te blijven.

U kunt de Preadviezen via deze link downloaden. KVS-leden ontvangen een gedrukte uitgave per post.
Lees meer informatie over de KVS Preadviezen op de ESB website.

Op donderdag 17 december 2020 werden de Preadviezen officieel aangeboden aan Mona Keijzer, de staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat (EZK) en Martijn Snoep, de bestuursvoorzitter van Autoriteit Consument & Markt (ACM), tijdens een hybride evenement vanaf 10.00 uur vanuit de Veegenszaal van het Ministerie van EZK.
N.B. Vanwege de op 15 december weer aangescherpte coronamaatregelen kon het evenement niet meer in de Veegenszaal plaatsvinden, maar hebben alle sprekers online hun bijdragen geleverd. Alleen Marike Stellinga had, samen met Maarten Pieter Schinkel en Marco Haan, de dag live gemodereerd in een ‘CNN-achtige setting’ vanuit een studio in Zoetermeer.

De preadviseurs hebben presentaties gegeven en gediscussieerd met elkaar en met u onder leiding van dagvoorzitter Marike Stellinga (NRC). De dag werd afgesloten met een reflectie op het gebruik van economie in mededingingszaken door Marc van de Woude , President van het Gerecht van de Europese Unie.

Het volledige programma van de dag, van 10:00 uur tot 16:30 uur, vindt u hieronder en via deze link.

Alle KVS-leden zijn natuurlijk van harte welkom om online deel te nemen aan dit evenement, via een livestream met mogelijkheid tot het stellen van vragen. U kunt zich aanmelden door een email te sturen naar ons secretariaat: office.kvs@dnb.nl. U ontvangt dan uiterlijk de dag voor het evenement een toegangscode. Ook medewerkers van EZK en de ACM, alsmede leden van de Vereniging voor Mededingingsrecht (VvM) kunnen online deelnemen via hun organisaties.

Ieder ander geïnteresseerde kan toegang krijgen tot dit evenement door lid te worden van de KVS via deze link.

 

Programma KVS Preadviezen Mededingingsbeleid
17 december 2020 via Livestream vanuit de studio uit Aalsmeer

10:00 uur Aanbieding Preadviezen
– Opening door KVS-voorzitter Robert Dur en dagvoorzitter Marike Stellinga (NRC)
– Inleiding door de samenstellers Marco Haan (RUG) en Maarten Pieter Schinkel (UvA)
– Aanbieding aan staatssecretaris Mona Keijzer (EZK) en bestuursvoorzitter Martijn Snoep (ACM)

11:00 uur Sessie 1: Nieuwe problemen en issues
– Introducties over:
Platforms door Bastiaan Overvest (CPB)
Colluding algorithms door Timo Klein (Universiteit Utrecht/Oxera)
Killer acquisitions door Jo Seldeslachts (UvA)
– Q&A

11:45 uur Pauze

12:00 uur Sessie 2: Nieuwe methoden en technieken
– Introductie over moderner fusietoezicht door Maarten Janssen (Universiteit van Wenen)
Videobijdragen van Joris Pinkse (Penn State), Annemieke Tuinstra (ACM), en Gunnar Niels (Oxera)
– Paneldiscussie met deze preadviseurs
– Q&A

13:30 uur Pauze

14:00 uur Sessie 3: Nieuwe inzichten en doelen
– Introductie over politiek en mededingingsbeleid door Eric van Damme (Tilburg University)
Videobijdragen van Marco Varkevisser (EUR), Michiel van Leuvensteijn (ACM), en Maarten Pieter Schinkel (UvA)
– Paneldiscussie met deze preadviseurs
– Q&A

15:30 uur Pauze

15:45 uur Reflecties
Theon van Dijk (Chief Economist, ACM)
Marc van de Woude (Gerecht van de Europese Unie)

16:30 uur Afsluiting

 

De presentatie van de KVS Preadviezen 2020 wordt mede mogelijk gemaakt door het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, de Autoriteit Consument & Markt en de Vereniging voor Mededingingsrecht.

 

Marco Haan is sinds 2016 hoogleraar Industrial Organization aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij promoveerde in 1998 aan de Universiteit Maastricht. Zijn onderzoeksinteressen liggen op het gebied van kartels, digitale markten, zoekmodellen en op het raakvlak van industriële organisatie en gedragseconomie. In zijn vakgebied publiceerde hij zowel theoretisch, empirisch als experimenteel werk. Hij adviseert LNV en ACM en treedt op als getuige-deskundige inzake mededinging.

Maarten Pieter Schinkel is hoogleraar Competition Economics and Regulation aan de Universiteit van Amsterdam sinds 2009. In 2001 promoveerde hij aan Universiteit Maastricht op disequilibrium theory. Zijn onderzoek richt zich in het bijzonder op industriële organisatie en mededingingsbeleid, waarover hij in toonaangevende tijdschriften publiceert. Maarten Pieter Schinkel adviseert overheden en NGOs, en treedt regelmatig op als getuige-deskundige in mededingingszaken. Hij is fellow van het Tinbergen Instituut en lid van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHMW).

Marike Stellinga is politiek redacteur en columnist bij NRC. Van 2012 tot 2016 was ze adjunct-hoofdredacteur van NRC. Tot 2011 werkte ze bij Elsevier op de economieredactie. Ze studeerde Internationale Financiële Economie aan de Universiteit van Amsterdam. Volgde in 2008 het vak The political economy of public policy aan de summerschool van de London School of Economics. En schreef in 2009 het boek De mythe van het glazen plafond.

Marc van de Woude is mededingingsjurist en sinds 2010 rechter bij het Gerecht van de Europese Unie in Luxemburg, een onderdeel van het Hof van Justitie van de Europese Unie. Sinds september 2019 is hij president van het Gerecht. Marc van der Woude studeerde recht aan de Rijksuniversiteit Groningen, en daarna aan het Europacollege in Brugge tussen 1983 en 1984, waar hij ook doceerde, even als aan de Universiteit Leiden. Hij was tevens advocaat in internationale mededingingszaken in Brussel vanaf 1995 en werd in 2000 benoemd tot hoogleraar recht aan de Erasmus Universiteit Rotterdam in 2000. Marc van der Woude publiceerde in toonaangevende juridische vaktijdschriften.

Robert Dur is hoogleraar economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Daarnaast is hij voorzitter van de economenvereniging KVS.

Marike Stellinga is politiek redacteur en columnist bij NRC. Van 2012 tot 2016 was ze adjunct-hoofdredacteur van NRC. Tot 2011 werkte ze bij Elsevier op de economieredactie. Ze studeerde Internationale Financiële Economie aan de Universiteit van Amsterdam. Volgde in 2008 het vak The political economy of public policy aan de summerschool van de London School of Economics. En schreef in 2009 het boek De mythe van het glazen plafond.

Marco Haan is sinds 2016 hoogleraar Industrial Organization aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij promoveerde in 1998 aan de Universiteit Maastricht. Zijn onderzoeksinteressen liggen op het gebied van kartels, digitale markten, zoekmodellen en op het raakvlak van industriële organisatie en gedragseconomie. In zijn vakgebied publiceerde hij zowel theoretisch, empirisch als experimenteel werk. Hij adviseert LNV en ACM en treedt op als getuige-deskundige inzake mededinging.

Maarten Pieter Schinkel is hoogleraar Competition Economics and Regulation aan de Universiteit van Amsterdam sinds 2009. In 2001 promoveerde hij aan Universiteit Maastricht op disequilibrium theory. Zijn onderzoek richt zich in het bijzonder op industriële organisatie en mededingingsbeleid, waarover hij in toonaangevende tijdschriften publiceert. Maarten Pieter Schinkel adviseert overheden en NGOs, en treedt regelmatig op als getuige-deskundige in mededingingszaken. Hij is fellow van het Tinbergen Instituut en lid van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHMW).

Bastiaan Overvest is programmaleider Innovatie & Wetenschap, bij de afdeling Marktordening van het Centraal Planbureau. Van 2008 tot 2014 werkte hij bij de Autoriteit Consument en Markt onder andere als projectleider van een onderzoek naar misbruik van een economische machtspositie door TNT Post en een onderzoek naar gecoördineerde effecten op de Nederlandse markt voor hypotheekverstrekking. In 2009 promoveerde hij in Groningen op een proefschrift over de theorie van illegale prijsafspraken.

Timo Klein is Consultant bij Oxera Consulting LLP en docent Mededingingseconomie aan de Universiteit Utrecht. Voorafgaande werkte hij onder andere bij de Chief Economist Team bij DG Concurrentie, Europese Commissie. Timo promoveerde afgelopen jaar aan de Universiteit van Amsterdam op een proefschrift over mededingingseconomie, onder andere prijsalgoritmes en mededinging.

Jo Seldeslachts is hoofddocent bij de UvA en KU Leuven, en senior research fellow bij de Duitse policy think tank Deutsches Institut für Wirtschaftsforschung (DIW) te Berlijn. Zijn recente onderzoeks- en beleidswerkzaamheden richten zich op de mededingingseffecten van fusies, staatssteun (state aid) en gemeenschappelijk eigendom (common ownership). Zijn werk over common ownership is invloedrijk geweest, onder andere in de hearing sessions van de US Federal Trade Commission in December 2018 en in het Duits Parlement. Hij werkt momenteel aan onderzoek naar killer acquisitions in de farmaceutische industrie, alsmede onderzoek voor het directorate general of competition van de Europese Commissie waarin de State Aid regels rond energie en klimaat worden geëvalueerd.

Maarten Janssen is hoogleraar Microeconomie aan de Universiteit van Wenen, en eerder aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij was ook directeur van het Tinbergen Instituut. Zijn wetenschappelijk onderzoek richt zich op de theorie van industriële organisatie, in het bijzonder consumenten zoekgedrag en veilingtheorie. Hij zette de Vienna Graduate School of Economics op, is lid van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen en een fellow van CEPR (London). Maarten Janssen heeft een eredoctoraat van de Higher School of Economics (Moscow) en zal de Distinguished Visiting Austrian Chair Professor at Stanford University bezetten in 2022.

Joris Pinkse is hoogleraar economie aan Penn State. Na zijn promotie aan de London School of Economics doceerde hij aan de University of British Columbia. Hij is gespecialiseerd in econometrie met toepassingen in met name de industriële organisatie. Joris Pinkse is bij vijf tijdschriften Associate Editor geweest, waaronder Econometrica en de Journal of Econometrics.  Hij was expert voor de Canadese regering, onder andere voor de fusies tussen Bayer en Monsanto en tussen Dow en DuPont. Daarnaast heeft hij ondersteuning verleend aan een getuige-deskundige in de tonijn-kartelzaak in de Verenigde Staten.

Annemieke Tuinstra is sinds 2014 werkzaam bij het Economisch Bureau van de Autoriteit Consument en Markt. Zij is mededingingseconoom en was eerder werkzaam bij onder andere de NMa en de UK Competition Commission. Bij de ACM is Annemieke Tuinstra een drijvende kracht achter effectmeting en de inzet van gedragskennis in toezicht. Daarnaast richt zij zich op de economische aspecten van consumentenbescherming. Annemieke Tuinstra is actief op het snijvlak van wetenschap en praktijk. In dat kader doet zij promotieonderzoek aan Tilburg University naar de effecten van oneerlijke handelspraktijken op consumentengedrag, concurrentie en marktuitkomsten.

Gunnar Niels is partner en heeft ruim 25 jaar ervaring op het gebied van fusies, overeenkomsten, misbruik van machtspositie, schade en staatssteun. Hij heeft bedrijven als Deutsche Bahn, Liberty Global, Facebook, ConocoPhillips en Mastercard geadviseerd, evenals overheidsinstanties en de Europese Commissie. Gunnar heeft als economische deskundige opgetreden voor rechtbanken in het Verenigd Koninkrijk, Nederland, België, Oostenrijk, Finland, Spanje, Canada, Zuid-Afrika en Nieuw-Zeeland. Hij heeft een doctoraat in de economie van Erasmus Universiteit Rotterdam, en is auteur van het tekstboek Economics for Competition Lawyers (Oxford University Press, tweede editie, 2016). Gunnar zit in het bestuur van Markt en Mededinging en heeft in vele toonaangevende tijdschriften gepubliceerd.

Eric van Damme is hoogleraar economie aan de Universiteit van Tilburg, waar hij verbonden is aan het mede door hem opgerichte Tilburg Law and Economics Center (TILEC). Zijn wetenschappelijke interesses liggen op het gebied van de speltheorie, mededingingseconomie en gedragseconomie. Hij is Fellow van de Econometric Society, Fellow van de European Economic Association, Fellow van de Game Theory Society, lid van de Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW) en Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Hij is lid van de redactieraad van Markt & Mededinging en was vanaf 1998 tot 2016 lid van de Bezwarenadviescommissie van ACM/NMa. Zijn academische werk wordt ook in de praktijk gebruikt en geciteerd, onlangs nog door het Supreme Court van de VS.

Prof. dr. Marco Varkevisser (1974) is hoogleraar Marktordening in de Gezondheidszorg bij Erasmus School of Health Policy & Management (ESHPM) van de Erasmus Universiteit Rotterdam. In zijn onderwijs en onderzoek houdt hij zich bezig met de structuur & financiering van gezondheidszorg in het algemeen en de juiste ordening van zorgmarkten in het bijzonder. Centraal daarbij staat de vraag welke combinatie van marktwerking en regelgeving optimaal recht doet aan de publieke belangen kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg. In 2010 promoveerde hij op een proefschrift over het keuzegedrag van patiënten, concurrentie en mededingingstoezicht bij ziekenhuiszorg. Bij het onderzoek van Varkevisser staat een goede verbinding van theorie en praktijk centraal. Hij werkt dan ook veelvuldig samen met beleidsmakers, toezichthouders en zorgpartijen.

Michiel van Leuvensteijn is senior econoom bij de ACM. Daarvoor werkte hij als senior beleidsadviseur bij APG en was hij als wetenschappelijk medewerker verbonden aan het Centraal Planbureau. Hij is expert geweest bij de Europese Centrale Bank. Hij studeerde economie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Zijn interesses liggen op het gebied van de financiële sector, in het bijzonder concurrentieaspecten.

Theon van Dijk is sinds oktober 2019 Chief Economist bij de Autoriteit Consument &Markt (ACM). Daarvoor was hij partner bij E.CA Economics in Brussel. Theon van Dijk heeft meer dan 20 jaar ervaring als econoom op het gebied van mededinging, regulering en intellectueel eigendom. Hij promoveerde aan de Universiteit Maastricht en deed postdoctoraal onderzoek aan de Universiteit van Toulouse. Na een korte periode bij het Centraal Planbureau werkte hij bijna negen jaar voor internationale adviesbureaus in Londen en Brussel. Tussen 2013 en 2015 was Theon werkzaam als Chief Economist bij het Europees Octrooibureau in München. Naast zijn adviespraktijk heeft Theon van Dijk uitgebreid gepubliceerd in toonaangevende tijdschriften op het gebied van de industriële organisatie en mededingingseconomie.

Marc van de Woude is mededingingsjurist en sinds 2010 rechter bij het Gerecht van de Europese Unie in Luxemburg, een onderdeel van het Hof van Justitie van de Europese Unie. Sinds september 2019 is hij president van het Gerecht. Marc van der Woude studeerde recht aan de Rijksuniversiteit Groningen, en daarna aan het Europacollege in Brugge tussen 1983 en 1984, waar hij ook doceerde, even als aan de Universiteit Leiden. Hij was tevens advocaat in internationale mededingingszaken in Brussel vanaf 1995 en werd in 2000 benoemd tot hoogleraar recht aan de Erasmus Universiteit Rotterdam in 2000. Marc van der Woude publiceerde in toonaangevende juridische vaktijdschriften.